Hồi còn nhỏ , em cứ tưởng bài hát là tiếng Nga , nhưng hóa ra lại là Tiếng Anh

The Ballad of Ho Chi Minh là tên một bài hát do nhạc sĩ Ewan MacColl sáng tác về Hồ Chí Minh. Bài hát có tên tiếng Việt là Bài ca Hồ Chí Minh. Bài hát được sáng tác vào năm 1954 và đã được nhiều người thể hiện.
Trong đêm khai mạc Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng chiến tranh tại La Habana năm 1967, Ewan MacColl đã biểu diễn bài hát này cùng nữ nghệ sỹ Peggy Seeger, người bạn đời của ông và đã nhận được hàng tràng vỗ tay đề nghị biểu diễn lại.
[sửa]Hoàn cảnh sáng tác

Vào đêm nghe tin Pháp đã để mất quyền kiểm soát Điện Biên Phủ (7/5/1954), Ewan MacColl đã nói với những người bạn của mình: ...Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không phải ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây, tôi đã được đọc một cuốn sách quý, gồm nhiều bài viết của một số giáo sư sử học phương Đông và Pháp, Italia... Ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là Cụ Hồ Chí Minh, nhà lãnh tụ vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ...
Những cảm hứng nghệ thuật viết một tác phẩm về Hồ Chí Minh đã đến với ông sau khi đọc xong quyển sách trên. Và ông đã lý giải về nhịp điệu bài hát chính là làn điệu dân ca cổ Saxon, ông đã dùng để nói lên đây là tình cảm của người dân nước Anh dành cho vị chủ tịch này .
Bài hát sau này đã nhanh chóng được lưu truyền khắp nước Việt Nam, ở Pháp và các tầng lớp phản chiến khác. Bài ca càng ngày càng được dịch ra nhiều thứ tiếng và lan truyền khắp thế giới.
Ca sỹ Quang Hưng là người đầu tiên dịch và mang bài ca Hồ Chí Minh với điệp khúc "Hồ... Hồ... Hồ Chí Minh" nổi tiếng về biểu diễn tại Việt Nam sau khi được chính Ewan MacColl dạy hát tiếng Anh. Nghệ sỹ Quang Hưng nói: Tôi xúc động đến trào nước mắt khi nghe bài hát ca ngợi Bác Hồ của một nhạc sỹ nước ngoài sống cách xa ta nửa vòng trái đất. Hàng ngàn thính giả đã lặng đi khi nghe MacColl hát đến đoạn..."Hồ Chí Minh- mùa xuân, chứa chan muôn niềm tin, người từ chân lý sinh ra, vì thế giới hòa bình, người hiến dâng đời mình. Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh". Hồ Chí Minh là một cái tên Việt Nam khắc sâu trong lòng bạn bè thế giới. Những người yêu hòa bình trên khắp các vùng đất tôi đi qua đều dành cho Việt Nam một tình cảm nồng hậu, một trái tim cảm thông và sự sẻ chia tận cùng. Ngay lúc ấy, tôi nghĩ về Tổ quốc, về Bác Hồ kính yêu, về đồng bào mình đang ngày đêm chiến đấu giành lấy độc lập, tự do. MacColl hát Tiến về Sài Gòn, tôi hát bài hát ca ngợi Bác Hồ do anh sáng tác, chúng tôi như hòa làm một.
Khi Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng kết thúc vợ chồng Ewan Maccoll đã trao tặng bản nhạc Bài ca Hồ Chí Minh và ngoài bìa có ghi mấy câu thơ:
Trên đời có những vật không thể thay đổi
Có những con chim không khuất phục bao giờ
Có những tên người sống mãi với thời gian
Hồ Chí Minh.
Câu chuyện về một bài hát ca ngợi Bác Hồ

Biểu tình chống chiến tranh ở Việt Nam.

Trong đêm biểu diễn khai mạc Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng được tổ chức tại La Habana năm 1967, có một bài hát, khi nghe xong hàng vạn khán giả đã đứng dậy vỗ tay như sấm, yêu cầu hát lại. Đó là Bài ca Hồ Chí Minh, do hai nam nữ nghệ sỹ Ewan Maccoll và Peggy Seeger sáng tác và biểu diễn.

Những ai đứng ở hàng đầu đều nom rõ những giọt nước mắt đang lăn chảy trên gò má của nhạc sỹ - chiến sỹ hòa bình người nước Anh, Ewan Maccoll. Đôi lúc giọng hát của ông nghẹn hẳn vì quá xúc động, nhưng cây đàn dân tộc đeo trên ngực ông vẫn vang lên quyện chặt lấy tiếng hát của người vợ, một nữ danh ca Mỹ.

Bài ca chấm dứt, không gian tràn ngập những tiếng hô "Hồ Chí Minh, José Marti, Tổ quốc hay là chết!", hai nghệ sỹ quay hẳn người lại cúi đầu rất lâu chào tấm áp phích làm nền cho sân khấu, trên đó vẽ hình một nữ chiến sỹ giải phóng quân Việt Nam đang cầm súng lao lên phía trước - dưới ghi hàng chữ "Việt Nam, bài học cho thế giới".

Ngay đêm ấy, các nghệ sỹ Việt Nam sang tham dự Đại hội đã tìm gặp hai người bạn quý. Hai nghệ sỹ Anh, Mỹ thân tình dạy cho các bạn Việt Nam học Bài ca Hồ Chí Minh. Và chính Ewan Maccoll, tác giả bài ca, đã kể lại tỉ mỉ hoàn cảnh ra đời bài ca ấy.

Đêm 7/5/1954, trong một tòa lâu đài cổ phía Nam Thủ đô London, trên các hàng ghế chật ních mấy khoang nhà, người ta thấy có mặt nhiều thủy thủ, binh sỹ, sinh viên và một số Đại biểu Quốc hội Hoàng gia Anh. Họ đều là những hội viên của phong trào đòi tự do cho các thuộc địa của Vương quốc Anh.

Sau khi bài Quốc ca trang nghiêm vừa dứt, nhạc sỹ Ewan Maccoll bước lên diễn đàn. Trên khuôn mặt anh rạng rỡ một nụ cười khiêm tốn mà chân thành. Anh nói:

- Thưa các ngài và các bạn, chiều nay đài BBC đã miễn cưỡng và dè dặt đưa tin: Điện Biên Phủ mất rồi! Nhưng đối với chúng ta, ngày Điện Biên Phủ chiến thắng lại là ngày hội lớn của tất cả những người lao động bị áp bức trên toàn thế giới.

Thưa các bạn! Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không phải ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây, tôi đã được đọc một cuốn sách quý, gồm nhiều bài viết của một số giáo sư sử học phương Đông và Pháp, Italia... Ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là Cụ Hồ Chí Minh, nhà lãnh tụ vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ. Cuốn sách có đoạn viết: "Cụ Hồ Chí Minh không chỉ xót thương nhân dân mình, dân tộc mình, mà ngay khi còn sống lưu lạc nơi đất khách quê người, Cụ đã thấu hiểu mọi nỗi đau khổ của những người nô lệ châu Phi, châu Mỹ...".

Thưa các bạn! Vừa gấp cuốn sách lại thì lập tức những cảm hứng nghệ thuật đã tràn ngập tâm hồn tôi, giúp tôi nhanh chóng sáng tác một ca khúc về Cụ Hồ Chí Minh, người đang nhen ngọn lửa giải phóng bùng sáng lên ở Việt Nam và từ đấy sẽ lan nhanh tới mọi lục địa để thiêu cháy mọi áp bức, bất công. Vì bài hát này nhằm nói lên tình cảm của nhân dân Anh dành cho Người, tôi đã chủ tâm sử dụng và phát triển một làn điệu dân ca cổ Saxon, có chứa đựng nhiều yếu tố thiết tha sôi nổi...

Nói đến đây, Ewan Maccoll nâng cây đàn dân tộc lên trước ngực, âm thanh như dẫn dắt người nghe đi vào những điều tâm sự thiêng liêng:

Miền biển Đông, xa tắp nơi chân trời
Người dân ở đó lầm than đói nghèo
Từ đau thương Người đi,
khắp năm châu
Lòng tin mặt trời chân lý sáng soi
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
...Người đã về với rừng núi
Tổ chức nên một đạo quân,
tất cả đều trở thành anh hùng
Thề giải phóng cho nhân dân
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
...Người đã chỉ huy đánh tan
quân ngoại xâm
Lập nước Việt Nam chiến thắng
vinh quang
Người là ngôi sao dẫn đường
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
Lòng thành kính toàn dân gọi Cha già
Vì Người đã sống để cho muôn người
Hồ Chí Minh mùa xuân chứa chan
muôn niềm tin
Người từ chân lý sinh ra.
Vì thế giới hòa bình, Người hiến dâng
đời mình
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh…

Người nghe hết sức chăm chú lắng nghe từng câu từng chữ của bài ca. Cứ mỗi khi nghệ sỹ hát xong, mọi người lại đồng thanh "Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!".

Thế là phong trào đòi tự do cho các nước thuộc địa của nước Anh đã có thêm một bài hát phù hợp với cương lĩnh chính trị của mình. Bài hát nhanh chóng được lưu truyền khắp nước. Nó còn xuất hiện ở Pháp và trở thành một bản cáo trạng đối với bọn thực dân Pháp đang tàn sát nhân dân Algeria. Giới nghệ sỹ tiến bộ CHLB Đức, Italia, cũng dùng Bài ca Hồ Chí Minh để góp phần lên án âm mưu phục hồi các thế lực phát xít trong nước mình.

Sự khác biệt về ngôn ngữ, về địa lý, về chế độ chính trị không mảy may ngăn nổi đôi cánh vạn dặm của bài ca. Và khi vừa xuất hiện ở Mỹ, Bài ca Hồ Chí Minh lập tức được đội ngũ các nghệ sỹ tiến bộ Mỹ đón nhận như một thứ vũ khí tinh thần hết sức quý báu để tố cáo những hành động xâm lược, những thủ đoạn diệt chủng của đế quốc Mỹ ở Việt Nam - Lào - Campuchia...

Vào giữa lúc bọn hiếu chiến Mỹ cố tình nhắm mắt đẩy cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lên những nấc thang tội ác nguy hiểm nhất, Bài ca Hồ Chí Minh càng vang lên qua nhiều thứ tiếng: Tây Ban Nha, Thụy Điển, Đức, Nhật Bản, Pháp... Và khi được mời sang Cuba tham dự Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng, hai vợ chồng nhạc sỹ Ewan Maccoll càng biểu diễn Bài ca Hồ Chí Minh một cách say sưa nồng nhiệt. Chính ở đây, sau Chiến thắng Điện Biên Phủ không lâu, những chiến sỹ cách mạng Cuba đã hiên ngang cắm ngọn cờ tự do ngay sát cõi bờ nước Mỹ. Và trên mảnh đất này đã từng vang lên lời thề bất hủ "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả dòng máu đỏ của mình!".

Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng kết thúc thắng lợi. Trên sân bay thủ đô Ha Labana, vợ chồng Ewan Maccoll rẽ đám đông chạy như bay tới ôm chầm lấy các bạn nghệ sỹ Việt Nam, chào tạm biệt, trao tặng bản nhạc Bài ca Hồ Chí Minh, ngoài bìa có ghi mấy câu thơ:

Trên đời có những vật không thể
thay đổi
Có những con chim không khuất phục
bao giờ
Có những tên người sống mãi với
thời gian
Hồ Chí Minh.




Ballad Of Ho Chi Minh
(Ewan MacColl)
Dm
Far away across the ocean,
Am
Far beyond the sea's eastern rim,
Dm
Lives a man who is father of the Indo-Chinese people,
Bb A7 Dm
And his name it is Ho Chi Minh.
Refrain:
A7 Dm
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
A7 Dm
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
From VietBac to the SaiGon Delta
From the mountains and plains below
Young and old workers, peasants and the toiling tenant farmers
Fight for freedom with Uncle Ho.
Ho, Ho, Ho Chi Minh, etc.
Now Ho Chi Minh was a deep sea sailor
He served his time out on the seven seas
Work and hardship were part of his early education
Exploitation his ABC.
Now Ho Chi Minh came home from sailing
And he looked out on his native land
Saw the want and the hunger of the Indo-Chinese people
Foreign soldiers on every hand.
Now Ho Chi Minh went to the mountains
And he trained a determined band
Heroes all, sworn to liberate the Indo-Chinese people
Drive invaders from the land.
Fourteen men became a hundred
A hundred thousand and Ho Chi Minh
Forged and tempered the army of the Indo-Chinese people
Freedom's Army of Viet Minh.

Every soldier is a farmer
Comes the evening and he grabs his hoe
Comes the morning he swings his rifle on his shoulder
This the army of Uncle Ho.
From the mountains and the jungles
From the ricelands and the Plain of Reeds
March the men and the women of the Indo-Chinese Army
Planting freedom with vict'ry seeds.
From VietBac to the SaiGon Delta
Marched the armies of Viet Minh
And the wind stirs the banners of the Indo-Chinese people
Peace and freedom and Ho Chi Minh.

Copyright © 1967 by Stormking Music Inc.
Source: Irwin & Fred Silber's Folksinger's Wordbook, 1973
http://music.yeucahat.com/song/Engli...an-Macall.html

http://www.30s.vn/index.php?search=b...inh&type=audio