Tư tưởng Tam Dân và Việt Nam

Reof

Dân thường
Tham gia
21/4/20
Bài viết
12
Đã được Thích
4
Điểm
0
Topic chẳng rõ quốc tế hay việt nam thôi cứ để đây.

Tư tưởng Tam Dân ảnh hưởng rất nhiều đến phong trào cách mạng dân tộc việt nam thời kì đầu, về việc này thì sẽ khó chịu cho các người dân tộc chủ nghĩa hiện nay vì rõ là chúng ta hiện nay bài tàu kinh hoàng nhưng sự thật lịch sử là không phải lúc nào cũng thế. Tuy các phong trào cách mạng sau 1900 thì đã bỏ cái thế giới quan "Hán nhân" nhưng nói chung vẫn chịu ảnh hưởng rất mạnh của TQ cũng như coi Việt Nam là một phần của Đông Á và văn minh Hoa Hạ (việc này cũng xuất hiện ở Hàn và Nhật nên khỏi so sánh). Với chiến thắng của người Nhật, trào lưu dân tộc có thể nói là thăng hoa cảm xúc từ Đông Á đến bán đảo Ả Rập vì nó chứng minh những người Á châu có khả năng đánh bại người Tây và văn minh phương đông chẳng thua kém ai. Nhưng viêc học theo người Nhật khó khăn khi mà hoàn cảnh của họ khác xa hẳn đa số những nước châu á thuộc địa, nơi mà công cuộc chấn hưng cải tổ hầu như chẳng thể phát triển còn những nhà nước phong kiến bù nhìn thì hoàn toàn nhu nhược. Trong bối cảnh đó thì cách mạng Tân Hợi nổi ra, đề xuất một tư tưởng độc đáo mới đó là "Dân Quốc" và "Cách Mạng" mà chủ xướng là Tôn Trung Sơn. Nó hấp dẫn về một mặt đó là bạo lực cách mạng có thể nói là phù hợp nhất đối với các nước thuộc địa chẳng thể nào cải tổ được cũng như hình thái cộng hòa đánh vào chế độ phong kiến bù nhìn của thực dân. Như chiến thắng của người Nhật, cách mạng 1911 cho thấy người Châu Á hoàn toàn có thể đứng lên và đánh bại các hủ lậu ngàn năm bằng bạo lực cách mạng cũng như mục tiêu chấn hưng dân tộc, chống thực dân tạo thành một sự thu hút cho một tư tưởng cách mạng thuần châu á và của người á châu (mặc dù cách mạng 1911 biến thành một mớ hỗn tạp của thời quân phiệt mà tới 1949 mới dứt nhưng chuyện đó không bàn). Do đó tam dân đã ảnh hưởng sâu rộng từ Tây Tạng đến Surkarno của Indonesia và Phan Bội Châu của Việt Nam.

Chúng ta hay nhớ đến cụ Phan là đi qua Nhật rồi thì mà là xin thực dân này giúp đánh thực dân khác là ngu các kiểu nhưng trong bối cảnh cả Châu Á đang high vì chiến thắng 1904 của người Nhật đã gần như được hiểu thành biểu tượng của Châu Á phục hưng thì cụ Phan muốn nhờ Nhật giúp là hiển nhiên, tuy nhiên theo chính tự truyện của mình cho thấy thì cụ cũng có thể nói là một người thực dụng trước hết biết người Nhật muốn đánh Tây nên tranh thủ sức họ chứ không phải mù quán tin vào người Nhật. Nói lang mang về Phan Bội Châu thì ta quên mất giai đoạn cụ nhờ nhật rất ngắn và sau khi bọn Nhật chơi 1 vố cũng như cách mạng 1911 diễn ra thì cụ đã bỏ mà thành lập Việt Nam Quang Phục Hội, dựa theo tư tưởng tôn trung sơn mà tiến hành bạo lực cách mạng trong nước, đây có thể nói là đảng phái chính trị chính thức đầu tiên ở Việt Nam cũng như là đảng Tam Dân đầu tiên. Đây là giai đoạn cụ hoạt động lâu nhất qua gần 2 thập niên và tổ chức nhiều cuộc khởi nghĩa, binh biến, đánh bom, v,v. Cho đến khi PBC bị bắt lần cuối và hội suy tàn.

Đảng tam dân thứ 2 đáng nói là VNQDĐ, về cái tên là đã hiểu. Lịch sử VN hiện nay thì thường kết thúc đảng này trong cuộc binh biến Yên Bái 1930 nhưng rồi 1945 lại mò về việt nam cũng cái đảng này thì là làm sao? Về việc này thì các phân chia của lsvn chính thống đúng nhất vì về thực tế đảng này đã tan ra hoàn toàn sau cuộc binh biến và tan rã thành các nhóm nhỏ lưu vong bên TQ. Cho đến tận WW2 thì mới hợp nhất dưới sự bảo trợ của QDĐ TQ để tổ chức chống nhật nhưng theo chính các sĩ quan OSS và quân đồng minh ở TQ thì hội này vẫn 1 nhúm lưu vong chả có thực lực gì cũng như dựa hơi hoàn toàn QDĐTQ nên ta có thể kết luận là VNQQĐ sau khi tan rã vào 1930 thì đã biến hoàn toàn thành 1 mảng mở rộng của QDĐTQ chứ không còn độc lập tư tưởng và hành động nên ta không xét nữa.

Lực lượng tam dân thứ 3 trong lịch sử VN chính là chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác Hồ có thể nói là một nhà cách mạng ở giữa dòng thời đại, xuất hiên ở giữa trào lưu cách mạng đặc trưng châu Á của những người như Phan Bội Châu, Tôn Trung Sơn và trào lưu cách mạng đặc trưng phương tây, mà thể hiên nhiều ở thế hệ đảng viên trong thời gian 1930s là hô hào những từ ngữ đao to búa lớn của triết học mác hay như Mao Trạch Đông đi sâu vào các lý luận của chủ nghĩa CS. Trong lý luận và hệ chính trị của bác Hồ của sự liên hệ giữa tư tưởng cách mạng giản đơn của Châu Á thời kì 1910s-20s. Như vậy mặc dù ĐCSVN chả phải đảng tam dân, nhưng trong lịch sử ý thức hệ bị ảnh hượng mạnh bởi chủ nghĩa Tam Dân và về một mặt mà nói thì mạnh hơn ĐCSTQ dù cho đảng này cho rằng họ Tôn là quốc phụ nhưng lại ít xuất hiện của Tam Dân trong tư tưởng.

"Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phúc"

Chủ nghĩa tam dân có sự ảnh hưởng của tư tưởng Pháp về "Tự do, bình đảng, bác ái hay là chết" (Liberte, Egalite, Fraternite ou la mort). và "thống nhất và không thể chia rẽ" (une et indivisible). Tuy nhiên nó cũng có một số khác nhau mà từ đó ta thấy ảnh hưởng của nó lên Việt Nam. Tư tưởng "Dân tộc", ở đây chủ nghĩa dân tộc theo họ Tôn mang nặng hệ tư tưởng Pháp đó là một dân tộc một nhân dân được tạo ra bởi một mối liên kết lịch sử, văn hóa và ngôn ngữ giữa những cá nhân với nhau không kể dòng máu hay sắc dân để tạo thành một ý thức của một Quốc Gia. Trong bối cảnh nước pháp thì tư tưởng này định đoạt rằng tất cả những người cùng sinh sống, cùng chia sẻ một ý niệm về 1 nước Pháp thì đều là người Pháp. Ảnh hưởng qua Tam Dân thì nó cũng được thay đổi với như công nhận các sắc dân cũng như các dân tộc thiểu số trong khi người pháp thì hủy bỏ hoàn toàn khái niệm này. Nhưng về cơ bản Nước Trung Hoa là của người Trung Hoa, nó không thuộc về người Hán, người Tạng, v,v mà là cả một dân tộc Trung Hoa sinh sống tạo thành một Quốc Gia. Và bối cảnh Việt Nam cũng thể, "dân tộc Việt Nam" không phải là một sắc dân mà là tổng hợp của tất cả các sắc dân đã cùng sinh sống và tạo dựng nên Quốc Gia Việt Nam, với hệ tư tưởng này thì "người Việt Nam", "đồng bào" được mở rộng cho những sắc dân mà thời phong kiền vẫn cho là man di mọi rợ không lẫn máu vào dòng giống Việt như các tiểu quốc thuộc địa chứ không phải 1 phần của Quốc Gia như các dân tộc tây nguyên, tây bắc, chăm, khmer,vv. Và điểm cuối đó là một tinh thần quốc gia trên hết các chia rẽ sắc tộc, vùng miền và tôn giáo. Bất kể đạo hồi, da đen hay da trắng đều là người pháp khi họ đã trở thành một phần của Quốc Gia Pháp. Người tạng, người quảng, người hán trước hết luôn phải là người Trung Hoa. Việt Nam cũng thế, văn hóa của tây nguyên là một phần của đại văn hóa Việt Nam, văn hóa Kinh cũng thế, và trên hết tất cả những mối ràng buộc của tôn giáo và sắc dân là một ý thức Quốc Gia.

''Dân Sinh hạnh phúc" là một điểm quan trọng phân biệt chủ nghĩa Tam Dân và "the pursuit of happiness" của người Mỹ. Những nhà tư tưởng châu Á (không kể CS vì CS thì ghết TB sẵn rồi) vốn từ lâu đã khinh miệt tư bản phương Tây (mặt dù trào lưu ngược lại xuất hiện lại gần đây trong giới trẻ khá là buồn lòng) là vô nhân tính và những nhà nước phương tây là dã man vì bỏ bê nhân dân của mình cho sự bốc lột của chủ nghĩa tư bản. Tư tưởng Dân Sinh "bạn của chủ nghĩa CS" nêu rõ cái "hạnh phúc" mà họ muốn đạt được là sự ấm no của toàn nhân dân mà đó là trách nhiệm của Quốc Gia của Nhà Nước, nghĩa vụ thiêng liêng của chính quyền là sự no ấm của toàn bộ các công dân. Còn như hiểu theo nghĩa Mỹ thì nó là sự tự do của công dân để các cá nhân tự phát triển theo ý mình mà hạnh phúc chứ không phải một trách nhiệm về ấm no của nhà nước. Tư tưởng pháp lại có chân trong góc nhìn này, với một lý luận đơn giản, nếu như mọi công dân có trách nhiệm với tổ quốc thì mỗi công dân có quyền hưởng chung vào sự thịnh vượng của quốc gia.

Một bài dài, các bác thông cảm.
Nguồn tham khảo:
Loạt bài viết lược sử tư tưởng người Việt - Tạp Chí Tia Sáng
Các bài diễn văn của Tôn Trung Sơn
Hồi kí một người cách mạng Trung Hoa - TTS
The Government and Politics of France
 

Muitenbac777

Sinh bất phùng thời!
Tham gia
13/4/20
Bài viết
104
Đã được Thích
66
Điểm
25
Địa chỉ
Divine Great Việt Empire
1588749039783.png

Mấy ông này giờ vẫn còn tung tăng bên Mỹ, mới hô hào kỷ niệm 45 năm Quốc Hận xong mà :v

Trong ba khái niệm cơ bản của Tam Dân. "độc lập dân tộc" là diễn giải dễ nhất, còn 2 cái kia rất chung chung và mỗi chỗ nói 1 kiểu (theo hướng có lợi cho mình).
 
Chỉnh sửa lần cuối:

Reof

Dân thường
Tham gia
21/4/20
Bài viết
12
Đã được Thích
4
Điểm
0
Mấy ông này giờ vẫn còn tung tăng bên Mỹ, mới hô hào kỷ niệm 45 năm Quốc Hận xong mà :v

Trong ba khái niệm cơ bản của Tam Dân. "độc lập dân tộc" là diễn giải dễ nhất, còn 2 cái kia rất chung chung và mỗi chỗ nói 1 kiểu (theo hướng có lợi cho mình).
VNQDĐ về cơ bản từ sao 1946 thì coi như chết hẳn rồi, chỉ còn cái xác lôi ra tấu hài thôi.
Tam dân về cơ bản là những lý luận cấp tiến của đầu tk20 nên nó khó là 1 tư tưởng khoa học rõ ràng mà so với triết học mác các kiểu. Tất nhiên nói thế nhưng sự diễn giải của 3 tư tưởng tam dân rất đầy đủ về 1 kiểu chủ nghĩa, như giải thích thì "dân tộc độc lập" rất là chi tiếc cho 1 kiểu chủ nghĩa dân tộc cấp tiến và chống thực dân chứ không phải bạ đâu cũng giải thích được, như chẳng hạn chủ nghĩa dân tộc của Nazi là kẻ thù của tư tưởng Dân tộc của Tam dân, vì nó là một chủ nghĩa phân biệt chủng tộc còn tư tưởng tam dân là tư tưởng về một quốc gia liên kết về lịch sử và ý thức văn hóa chứ không phải là sắc dân. Tư tưởng dân sinh cũng bàn rồi, dù bối cảnh châu á thì hiển nhiên hiện nay nhưng chủ yếu tư tưởng này nổi bật thấy rõ là chống lại tư tưởng tư nhân hóa, rồi mạnh ai nấy tự kiếm tiền của người Mỹ. Vì thế phải hiểu là Tam Dân là 1 tư tưởng nền móng nên nó có hạn chế của 1 nền móng.
 
  • Thích
Reactions: Muitenbac777